"De natuur als bouwleverancier"
Header

Verslag excursie 30 mei 2015

Kalkhennep Nederland brengt leden en niet-leden, bestaande uit bouwers, leveranciers, architecten, adviseurs, opdrachtgevers en anders-geïnteresseerden samen in Overijssel. Een bont gezelschap in een mooie, landelijke omgeving. Het ochtend programma wordt in de Turfschuur van het Streekmuseum in Dedemsvaart toepasselijk opgestart met een hennep-vijgenfudge bij de koffie/thee. In een ontspannen sfeer wordt iedereen welkom geheten en gaat Gerrit van Rijn het woord nemen.

spreker met steen mooiste IMG_5223 - kopie

Met een leven lang “in de kalk” trakteert deze kalkexpert, schrijver van Het Kalkboekje, de deelnemers op een interactieve uiteenzetting. De invalshoeken variëren van winning van kalk tot toepassingen ervan, van uitleg over de verschillende soorten tot chemische processen. Een spervuur van vragen uit het publiek wordt haarfijn en bedachtzaam beantwoord en in een helder, samenhangend verhaal verteld. Zowel voor een leek alsook voor een ingevoerde kenner een leerzame sessie, waarin de rol die kalk kan spelen in de bouw steeds evidenter wordt en het idee dat het in combinatie met industriële hennep een échte innovator kan zijn. Oude kennis in een nieuw jasje gestoken kan leiden tot grootse resultaten.

Met Barend Rooseboom, voorzitter van het Streekmuseum en onze gids, gaan we terug in de geschiedenis met een bezoek aan de kalkovens. Eén van de 3 ovens blijkt daadwerkelijk, een aantal keren per jaar bij festiviteiten, geactiveerd te kunnen worden.

IMG_5233 IMG_5231

De geschiedenis van de kalkovens begint in de 19e eeuw, een tijd dat er in de streek rond Dedemsvaart geen noemenswaardige ontwikkeling had plaatsgevonden. De veenrijke gronden leidden ertoe dat er waterwegen werden aangelegd waarover schelpen aangevoerd werden, die met het veen (turf) in de ovens tot kalk werden gebrand. Hoe sterk deze kalkgeschiedenis de regio heeft ontwikkeld klinkt door als de heer Rooseboom zich laat ontvallen dat het mooi zou zijn als KHNL een rol zou kunnen spelen de kalkovens vaker in gebruik te krijgen voor kalkproductie, turf gestookt. Een mooie wensgedachte waarmee we ons bezoek aan Dedemsvaart afsluiten en ons gaan verplaatsen naar Raalte.

IMG_5245

Te gast bij ’t Natuurlijk Huus in Raalte worden we getrakteerd op een lekkere biologische lunch. Agnes Kiekebosch, eigenaresse van ’t Natuurlijk Huus/’t Leemhuus geeft een bevlogen inzicht over het ontstaan van het idee ervan. De inspiratie vindt zijn weg vanuit Nepal, alwaar men gelukkig en in balans met de natuur een eenvoudig, duurzaam, toekomstbestendig en zelfvoorzienend leven leidt. Iets wat wij in het Westen steeds meer uit het oog dreigen te verliezen. Een standpunt wat KHNL makkelijk kan omarmen, een filosofie waarin bouwen met kalkhennep naadloos past.

IMG_5259 IMG_5265

Op het landelijke op natuurlijke wijze ingerichte perceel is een ecologische woning met bijeenkomstruimte gebouwd, ’t Natuurlijk Huus, en een bijgebouw wat de functie van cursus-, vergader- en excursieruimte heeft, ’t Leemhuus. ’t Leemhuus is één van eerste gebouwen met verblijfsgebruiksfunctie in Nederland, waarin kalkhennep is toegepast. Ontworpen met strobalen gevels, waarop een bouwvergunning is afgegeven, is gaande weg het bouwproces in overleg tussen opdrachtgever en bouwer/kalkhenneppionier in Nederland, Rens Borgers, besloten de kopse gevels uit te voeren in kalkhennep. Argumenten hiervoor zijn de intrinsieke bouwfysische kwaliteiten van kalkhennep en de betere praktische toepassing ervan in de puntige vorm van de gevels.

IMG_5256

Aangezien men niet van de bouwvergunning kon afwijken, werden deze gevels afgedekt met gepotdekselde planken, waardoor de toepassing van kalkhennep alleen aan de binnenzijde van het gebouw waarneembaar is gebleven. In zijn relaas over de bouw van ’t Leemhuus brengt Rens Borgers een belangrijk standpunt over het voetlicht. Als je optimaal, eenvoudig, duurzaam en toekomstbestendig gebruik wil maken van de bouwfysische kwaliteiten (damp open, vochtregulerend, kierdicht, warmte-accumulerend) van het bouwmateriaal kalkhennep dien je er monolithisch mee te bouwen: dak, gevels en vloer uit hetzelfde materiaal. Waarmee tevens de voorkeur voor het in het werk storten van kalkhennep sterk wordt uitgesproken.

bijgebouw natuurlijk huus groep in voorgrond

’t Leemhuus is van overwegend natuurlijke materialen gebouwd, weliswaar niet compleet monolithisch uit kalkhennep, maar wel een ademend gebouw. Bij het binnentreden door de excursie deelnemers is een veelgehoorde opmerking dat het binnenklimaat zo anders, prettig voelt. Onmiskenbaar een kwaliteit van het damp open bouwen, waarin temperatuur, luchtvochtigheid en akoestiek omstandigheden creëren waarin de mens zich optimaal mens kan voelen.

In een informele ambiance wordt er nagepraat onder het genot van een drankje en een hapje. Afgaande op de ontstane contacten en de opgedane kennis is deze eerste excursie van KHNL een geslaagde exercitie te noemen. Het vooropgezette idee en één van de doelstellingen van KHNL om kennis en kennismaken te laten samengaan gaat ongetwijfeld een vervolg krijgen.

Een opmaat voor meer!